DịchChi phí logistics tại Việt Nam hiện tương đương 16,8–17% GDP, cao hơn đáng kể so với mức bình quân 10–11% tại các nước phát triển. Trong bối cảnh áp lực chi phí ngày càng lớn, doanh nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tự động hóa và tối ưu hạ tầng nhằm nâng cao hiệu quả vận hành chuỗi cung ứng.
Công nghệ và dữ liệu trở thành đòn bẩy giảm chi phí logistics
Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), chi phí logistics tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 16,8–17% GDP. Mức này cao hơn đáng kể so với bình quân khoảng 10–11% tại các nước phát triển, qua đó tạo áp lực trực tiếp lên chi phí sản xuất, biên lợi nhuận cũng như sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.
Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là hoạt động logistics tại nhiều doanh nghiệp vẫn còn phụ thuộc vào các phương thức vận hành thủ công. Việc điều phối phương tiện, theo dõi hàng hóa, xử lý chứng từ hay đối soát cước phí nếu thiếu hệ thống dữ liệu tập trung có thể phát sinh nhiều thao tác lặp lại, kéo dài thời gian xử lý và làm tăng nguy cơ sai lệch.
Theo số liệu từ CTCP Giải pháp Chuỗi cung ứng Smartlog, với phương thức vận hành truyền thống, doanh nghiệp có thể mất khoảng 5-10 phút để điều phối một chuyến xe, thực hiện hơn 30 cuộc gọi mỗi ngày để tra cứu vị trí hàng hóa và mất tới 5 ngày cho một chu kỳ đối soát cước phí. Khi khối lượng vận chuyển tăng, những khoảng thời gian này có thể trở thành điểm nghẽn đáng kể đối với toàn bộ chuỗi cung ứng.
Để giải quyết bài toán trên, các nền tảng quản trị logistics đang chuyển dần từ việc số hóa từng khâu sang quản trị tập trung dựa trên dữ liệu. Smartlog hiện phát triển nhiều giải pháp như quản lý vận tải, quản lý kho hàng, quản lý đơn hàng, tối ưu container rỗng, sàn giao dịch vận tải và hoạch định chuỗi cung ứng. Các hệ thống này được hơn 200 doanh nghiệp trong và ngoài nước sử dụng, với quy mô quản lý hơn 5 triệu m² kho bãi và 24.000 phương tiện vận tải.
Việc kết hợp nền tảng quản trị với điện toán đám mây cũng mở rộng khả năng xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Thông qua hạ tầng FPT Cloud, hệ thống có thể tự động hóa việc lên phương án chia tuyến, rút ngắn thời gian điều phối xe từ vài giờ xuống còn vài phút và giảm đáng kể khối lượng thao tác thủ công. Chu kỳ đối soát cước phí giữa chủ hàng và đơn vị vận tải cũng có thể được rút ngắn từ nhiều ngày xuống gần như tức thì.
Tại các đầu mối logistics, nơi hàng hóa cần được tiếp nhận, lưu trữ và luân chuyển liên tục, hiệu quả vận hành không chỉ phụ thuộc vào phần mềm mà còn gắn với năng lực hạ tầng. Với vị trí tại khu vực Phú Mỹ - Cái Mép, Cảng Hồng Long phát triển hệ thống kho bãi, bến cảng và các giải pháp lưu trữ theo hướng hiện đại hóa nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức hàng hóa và kết nối các công đoạn trong chuỗi logistics.
Tìm hiểu thêm: Cảng Hồng Long tham dự Triển lãm Logistics Quốc tế 2026, chủ động đón đầu xu hướng logistics thông minh và hiện đại
Tối ưu phương tiện, hạ tầng và khả năng kết nối
Bên cạnh số hóa quản trị, tối ưu phương tiện vận tải đang trở thành một hướng quan trọng để giảm chi phí logistics. Các thuật toán lập tuyến tự động và hệ thống điều hành vận tải dựa trên AI có thể hỗ trợ doanh nghiệp lựa chọn phương án vận chuyển phù hợp, theo dõi phương tiện và hạn chế tình trạng xe chạy rỗng.
Ứng dụng Ai trong việc quản lý chuỗi logistics giúp tối ưu hóa chi phí và sức người. Ảnh: CafeF
Smartlog cho biết các giải pháp như Route Auto Planning và AI-Driven Control Tower được phát triển nhằm phục vụ việc tính toán tuyến đường, theo dõi và điều phối hoạt động vận tải. Việc tối ưu tuyến và phương án vận hành có thể giúp giảm tỷ lệ xe chạy rỗng chiều về, qua đó tiết kiệm khoảng 15–20% chi phí nhiên liệu.
Đây là bài toán đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh chi phí vận tải chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí logistics. Khi phương tiện phải di chuyển quãng đường dài nhưng không khai thác được hàng ở chiều về, chi phí nhiên liệu, nhân công và khấu hao vẫn phát sinh trong khi hiệu suất sử dụng phương tiện giảm.
Cùng với vận tải, hạ tầng kho bãi và cảng biển cũng đóng vai trò quan trọng trong việc rút ngắn thời gian lưu chuyển hàng hóa. Một hệ thống kho phù hợp, vị trí kết nối thuận lợi và khả năng tiếp nhận hàng hóa theo nhu cầu có thể giúp doanh nghiệp giảm các công đoạn trung gian, từ đó tối ưu chi phí vận hành và thời gian giao nhận.
Đối với khu vực Phú Mỹ – Cái Mép, lợi thế kết nối với các trung tâm công nghiệp và sản xuất lớn ở phía Nam tạo điều kiện để các doanh nghiệp bố trí hoạt động lưu trữ, tập kết và trung chuyển hàng hóa gần các tuyến vận tải quan trọng. Cảng Hồng Long hiện khai thác hệ thống kho bãi và cầu cảng tại khu vực này, phục vụ nhu cầu lưu trữ và luân chuyển nhiều nhóm hàng hóa, qua đó trở thành một mắt xích trong chuỗi logistics của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh lưu lượng dữ liệu và hàng hóa ngày càng tăng, hạ tầng công nghệ cũng cần có khả năng mở rộng linh hoạt. Điện toán đám mây cho phép doanh nghiệp điều chỉnh năng lực xử lý theo nhu cầu thực tế, đặc biệt trong những giai đoạn lưu lượng tăng cao, đồng thời giảm áp lực đầu tư và vận hành hệ thống công nghệ thông tin.
Từ góc độ rộng hơn, xu hướng này cho thấy bài toán giảm chi phí logistics không còn chỉ nằm ở việc cắt giảm từng khoản chi phí riêng lẻ. Doanh nghiệp đang chuyển sang tối ưu toàn bộ chuỗi vận hành, từ phương tiện, tuyến đường, kho bãi đến dữ liệu và khả năng phối hợp giữa các bên.
Tạm kết
Chi phí logistics ở mức 16,8–17% GDP cho thấy dư địa tối ưu của ngành logistics Việt Nam vẫn còn lớn. Trong những năm tới, công nghệ, dữ liệu, tự động hóa cùng với việc đầu tư và khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và giảm chi phí chuỗi cung ứng.
Đối với doanh nghiệp, tối ưu logistics vì vậy không chỉ là câu chuyện lựa chọn một phần mềm hay phương tiện vận tải, mà là bài toán đồng bộ giữa công nghệ – con người – phương tiện – kho bãi – cảng biển và mạng lưới kết nối. Đây cũng là hướng phát triển phù hợp với quá trình chuyên nghiệp hóa và hiện đại hóa hoạt động logistics tại Việt Nam.
CÔNG TY CỔ PHẦN CẢNG HỒNG LONG
Địa chỉ: Đường Liên Cảng Cái Mép – Thị Vải, KP. Tân Ngọc, Phường Phú Mỹ, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0789.755.000
Email: honglongport@gmail.com
