Trước xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và nhu cầu vận tải biển quốc tế ngày càng tăng, TP.HCM đang đứng trước cơ hội phát triển thành trung tâm logistics quan trọng của khu vực. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế cảng biển, thành phố cần giải quyết những điểm nghẽn về luồng hàng hải, hạ tầng kết nối và chi phí vận chuyển, đồng thời phát triển hệ sinh thái logistics theo hướng đồng bộ, hiện đại và bền vững.
Nâng cấp luồng hàng hải Cái Mép – Thị Vải để đáp ứng nhu cầu vận tải quốc tế
Với lợi thế về vị trí địa lý, hệ thống cảng biển nước sâu, khu công nghiệp và mạng lưới giao thương quốc tế, TP.HCM có nhiều điều kiện để phát triển thành trung tâm logistics quy mô lớn. Trong đó, cụm cảng Cái Mép – Thị Vải đóng vai trò quan trọng trong hoạt động vận tải biển, kết nối hàng hóa xuất nhập khẩu của khu vực phía Nam với thị trường quốc tế.
Theo thông tin được Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) đăng tải ngày 09/11/2026, TP.HCM đang định hướng phát triển hệ sinh thái logistics có tính kết nối cao, tăng cường ứng dụng công nghệ số và đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững.
Một trong những dự án được kỳ vọng tạo động lực cho định hướng này là Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 5 tỷ USD. Dự án có sự tham gia của Terminal Investment Limited Holding S.A. (thuộc MSC), VIMC và Công ty Cảng Sài Gòn.
Cùng với cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, dự án Cần Giờ được kỳ vọng góp phần mở rộng năng lực trung chuyển container quốc tế và tăng cường vị thế của hệ thống cảng biển TP.HCM.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả các dự án cảng biển quy mô lớn, khả năng đáp ứng của hệ thống luồng hàng hải là một trong những vấn đề cần được giải quyết.
Luồng hàng hải hiện hữu và yêu cầu tiếp nhận siêu tàu container
Theo VIMC, hãng tàu MSC định hướng khai thác các tàu container thế hệ ULCV/Megamax-24 với sức chở từ 24.000 TEU và trọng tải khoảng 250.000 DWT tại khu vực.
Đối với nhóm tàu có kích thước và trọng tải lớn, điều kiện luồng hàng hải đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm lịch trình vận chuyển. Khả năng ra vào cảng liên tục, hạn chế phụ thuộc vào thủy triều và đáp ứng yêu cầu an toàn hàng hải là những yếu tố được các hãng tàu quốc tế đặc biệt quan tâm.
Hiện nay, tuyến luồng hàng hải từ Vũng Tàu đến Cái Mép – Thị Vải có bề rộng đáy khoảng 350 m và độ sâu thiết kế 15,5 m. Với điều kiện này, một số tàu container cỡ lớn khi khai thác đầy tải có thể phải chờ mực nước thủy triều phù hợp hoặc điều chỉnh phương án xếp hàng.
Theo tính toán được VIMC công bố, điều kiện luồng hiện tại có thể khiến tàu đầy tải không thể ra vào cảng trong khoảng 54 ngày mỗi năm, với những đợt gián đoạn liên tục kéo dài đến 9 ngày.
Những hạn chế này đặt ra yêu cầu nâng cấp hạ tầng hàng hải để đáp ứng xu hướng gia tăng kích thước tàu container và nâng cao tính ổn định của các tuyến vận tải quốc tế.
Trên cơ sở đó, VIMC đã kiến nghị nghiên cứu bổ sung kế hoạch đầu tư nâng cấp luồng Cái Mép – Thị Vải đạt độ sâu tối thiểu 18,5 m.
Đây là đề xuất nhằm cải thiện điều kiện tiếp nhận tàu trọng tải lớn, tăng khả năng khai thác luồng và hỗ trợ phát triển hoạt động trung chuyển container. Việc triển khai thực tế còn phụ thuộc vào quá trình xem xét, phê duyệt và bố trí nguồn lực của cơ quan có thẩm quyền.

Phát triển hạ tầng cảng biển và nâng cấp luồng hàng hải là những yêu cầu quan trọng trong định hướng nâng cao năng lực logistics TP.HCM. Ảnh: VIMC
Phát triển hệ sinh thái logistics đồng bộ, tăng cường kết nối cảng biển và kho bãi
Bên cạnh việc nâng cấp luồng hàng hải, phát triển logistics TP.HCM còn đặt ra yêu cầu hoàn thiện hệ thống kết nối giữa cảng biển, khu công nghiệp, trung tâm sản xuất và các đầu mối phân phối hàng hóa.
Trong thực tế, năng lực tiếp nhận tàu lớn chỉ là một phần của chuỗi vận chuyển. Để hàng hóa được lưu thông hiệu quả, hoạt động giao nhận tại cảng cần được kết nối với các phương thức vận tải và hệ thống dịch vụ hậu cần phù hợp.
Giảm chi phí logistics thông qua kết nối vận tải đa phương thức
Theo thông tin được VIMC dẫn lại từ Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP.HCM (HLA), chi phí logistics tại Việt Nam hiện được đánh giá ở mức khoảng 16–17% GDP.
Chi phí vận chuyển cao, sự phụ thuộc lớn vào đường bộ và những hạn chế về hạ tầng kết nối cảng biển tiếp tục là các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất nhập khẩu.
Trước thực tế đó, việc phát triển vận tải đa phương thức được xem là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.
Trong đó, đề xuất phát triển tuyến đường sắt hàng hóa chuyên dụng kết nối khu vực Bàu Bàng với Cái Mép – Thị Vải nhận được sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp logistics.
Theo đánh giá được HLA nêu trong bài nguồn, phương án kết nối đường sắt trực tiếp từ các khu công nghiệp đến cảng biển có tiềm năng hỗ trợ giảm khoảng 20–30% chi phí vận tải trong những điều kiện khai thác phù hợp. Đây là mức lợi ích được đề xuất, chưa phải kết quả tiết kiệm đã được ghi nhận từ một tuyến đường sắt hoàn thành.
Bên cạnh đường sắt, vận tải đường thủy nội địa cũng là phương thức đáng quan tâm đối với các doanh nghiệp có nhu cầu luân chuyển hàng hóa khối lượng lớn giữa khu vực sản xuất, kho bãi và cảng biển.
Việc phối hợp đường bộ, đường thủy và các phương thức vận tải khác có thể giúp doanh nghiệp lựa chọn phương án giao nhận phù hợp hơn với đặc điểm hàng hóa, tuyến vận chuyển và thời gian khai thác.
Phát triển trung tâm logistics tích hợp và chuỗi dịch vụ giá trị gia tăng
Không chỉ chú trọng hạ tầng giao thông, định hướng phát triển logistics TP.HCM còn hướng đến hình thành các trung tâm logistics tích hợp, kết hợp nhiều dịch vụ trong cùng chuỗi hoạt động.
Theo bài viết trên VIMC, mô hình khu logistics tích hợp (Integrated Logistics Zone – ILZ) được đề cập như một hướng phát triển gắn với ga đường sắt, kho lạnh, hoạt động hải quan và các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Mô hình này được kỳ vọng giúp tăng khả năng phối hợp giữa các công đoạn lưu trữ, vận chuyển, kiểm tra và phân phối hàng hóa, đặc biệt đối với những ngành sản xuất có yêu cầu cao về thời gian giao nhận và điều kiện bảo quản.
Bên cạnh đó, xu hướng phát triển logistics xanh cũng đang trở thành một yêu cầu quan trọng khi các thị trường quốc tế ngày càng chú trọng tiêu chuẩn môi trường và phát thải trong chuỗi cung ứng.
Việc ứng dụng công nghệ số, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tổ chức vận tải hợp lý được xem là những hướng đi cần thiết để doanh nghiệp logistics thích ứng với yêu cầu phát triển bền vững.
Trong định hướng phát triển hệ sinh thái logistics đồng bộ, các đầu mối cảng thủy nội địa và kho bãi tại khu vực Phú Mỹ – Cái Mép có vai trò hỗ trợ hoạt động tập kết, lưu trữ và luân chuyển hàng hóa giữa các khu vực sản xuất với hệ thống cảng biển
Tọa lạc tại Phú Mỹ, Cảng Hồng Long hoạt động trong lĩnh vực cảng thủy nội địa, kho bãi và logistics, gắn với mạng lưới vận tải khu vực Cái Mép – Thị Vải. Cảng sở hữu hệ thống 127.000 m² kho chứa, 110.000 m² bãi chứa, cùng hạ tầng cảng thủy nội địa có khả năng tiếp nhận phương tiện thủy đến 10.000 DWT.
Tìm hiểu thêm dịch vụ kho bãi và silo chứa hàng tại Cảng Hồng Long tại đây
Đối với các doanh nghiệp có nhu cầu vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn, việc kết hợp hạ tầng kho bãi với giao nhận bằng đường thủy nội địa có thể là một phương án đáng cân nhắc trong quá trình tổ chức logistics. Tùy theo loại hàng, tuyến vận chuyển và điều kiện tiếp nhận phương tiện, sự phối hợp giữa cảng thủy nội địa, kho bãi và vận tải đường bộ có thể hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch giao nhận hàng hóa.
Về dài hạn, việc phát triển logistics TP.HCM cần được triển khai đồng bộ từ hạ tầng luồng hàng hải, cảng biển nước sâu đến các phương thức vận tải kết nối và dịch vụ hậu cần sau cảng.
Đối với khu vực Phú Mỹ – Cái Mép, sự phát triển của hệ thống cảng biển quốc tế cùng mạng lưới cảng thủy nội địa, kho bãi và trung tâm logistics sẽ góp phần tạo nền tảng để nâng cao hiệu quả luân chuyển hàng hóa, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp sản xuất, thương mại và xuất nhập khẩu tại khu vực phía Nam.
CÔNG TY CỔ PHẦN CẢNG HỒNG LONG
Địa chỉ: Đường Liên Cảng Cái Mép – Thị Vải, KP. Tân Ngọc, Phường Phú Mỹ, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline: 0789.755.000
Email: honglongport@gmail.com
Nguồn tham khảo:
Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), đăng ngày 09/11/2026, dẫn nguồn Báo Dân Việt – Thúc đẩy phát triển logistics TP.HCM: Từ bài toán luồng hàng hải đến nâng chất hệ sinh thái.
Dịch